Að fá sér hund
Ákvörðun um að fá sér hund á ekki að gera léttilega enda um langtíma skuldbindingu að ræða. Að halda hund er mikil ábyrgð og eigendum ber að kynna sér hvaða skyldur þeirra eru gagnvart dýri í þeirra vörslu. Að hafa hund er einnig mikil gleði og sjálfsagt fyrir eiganda að kanna hvað hann getur gert fyrir hundinn sinn og hvaða þjónustu hann getur boðið honum. Heilbrigðisþjónustu fyrir hunda fylgir að sjálfsögðu nokkur kostnaður, fyrir að ekki tala um ef slys eða sjúkdómar bera að garði. Nú eru í boði mjög góðar gæludýratryggingar hjá flestum tryggingarfélögum og allir ættu að hafa í huga að ekki er hægt að tryggja eftirá! Einnig er mikilvægt að hundaeigendur kynni sér reglur um hundahald í sínu sveitarfélagi og láti skrá og merkja hunda sína samkvæmt þeim.

Ormahreinsun
Fyrir skömmu var gefin út ný reglugerð um ormahreinsun hunda.  Þar eru sveitarfélög gerð ábyrg fyrir framkvæmdinni og hundeigendum gert skylt að láta hreinsa hunda sína árlega auk þess sem þeim ber að framvísa ormahreinsunarvottorði til viðkomandi sveitarfélags.  Hreinsa skal alla hunda eldri en 4. mánaða með ormalyfi sem bæði drepur spólu- og bandorma.  Þar sem búfjárhald er stundað skal þessari ormahreinsun vera lokið eigi síðar en í desember ár hvert.  Rétt er að geta þess að nauðsynlegt er að ormahreinsa tíkur og hvolpa sem ganga undir þeim við 3-4. vikna aldurinn til þess að hindra verulegt spóluormasmit, en sá ormur smitast með móðurmjólkinni.

Það má reikna með að allir hundar séu með orma þó að þeir sjáist ekki nema smitið verði töluvert. Almennt er mælt með að ormahreinsa unga hunda 3-4 sinnum á ári og er hægt að nálgast ormalyf hjá öllum starfandi dýralæknum. Hafa ber í huga að við hreinsun drepast þeir ormar sem í dýrinu eru en örfáum dögum síðar fara nýir að taka sér bólfestu og þeir fjölga sér smám saman  fram að næstu hreinsun. Ormasmit er því viðvarandi en smitálagi er haldið niðri með reglubundnum hreinsunum. Ormahreinsun hefur mjög jákvæð áhrif á almennt heilbrigði dýranna.  Mótstaða gegn sjúkdómum verður meiri, dýrin fóðrast betur af því sem þau éta auk þess sem hárafar verður fallegra og meira glansandi.  Þegar dýrin eldast má fækka ormalyfsgjöfunum niður í 1-2 skipti á ári, eftir því hversu mikill samgangur er hjá þeim við önnur dýr vegna smitálags.
Ormasmitaðir hundar hafa iðulega mattan og glanslausan feld, fóðrast illa, hósta af og til og fá jafnvel niðurgangsköst öðru hvoru.  Oft á tíðum má sjá orma í saur eða ælu dýranna. Spóluormar eru þráðlaga á bilinu 5-15 sm langir en bandormar líta út eins og hrísgrjón.

Bólusetningar
Tilgangur bólusetninga er að vernda hundinn og aðra hunda sem hann hefur samskipti við fyrir ákveðnum smitsjúkdómum, í flestum tilfellum veirusýkingum.

Þegar bólusett er í fyrsta skipti er talað um grunnbólusetningu gegn ákveðnum sjúkdómi og er þá nánast í öllum tilfellum um tvær bólusetningar að ræða sem framkvæmdar eru með 4-6 vikna millibili.  Tvær bólusetningar með stuttu millibili er oft nauðsýnlegt fyrir líkamann að mynda nægilegt magn mótefna í nógu langan tíma til að varna gegn smitsjúkdómum. Eftir grunnbólusetningu er nægilegt að endurbólusetja sjaldnar til þess að halda mótefnamagninu uppi.

Ef móðir hvolps hefur verið grunnbólusett og verið endurbólusett reglulega samkvæmt tilskildum tímamörkum þá fá afkvæmi hennar mótefni með móðurmjólkinni sem vernda þau fyrstu 8 til 12 vikurnar.  Eftir það þarf að grunnbólusetja hvolpana og vekja þannig ónæmiskerfi þeirra sem einstaklinga til að mynda mótefni gegn sjúkdómunum.

Hér á landi eru hundar bólusettir gegn svokallaðri smáveirusótt (parvó-veira). Smitandi lifrarbólga (hepatitis contagiosa canis, skammstafað HCC) er einnig til í hundum á Íslandi, en vegna sérstakra aðstæðna hefur ekki verið hægt að flytja inn bóluefnið gegn þessum sjúkdómi og er verið að vinna í því að fá það aftur á markað.

Til þess að bólusetningin hafi tilskilin áhrif þarf dýrið að vera við góða heilsu og skulu ávallt vera ormahreinsaðir fyrir fyrstu bólusetningu.

Smáveirusótt (Parvóveira)
Smáveirusótt er veirusýking sem leggst aðallega á meltingarkerfi hundsins.
Segja má að hvolpar/ungir hundar og mjög gamlir hundar séu viðkvæmastir smáveirusótt.  Einkenni sjúkdómsins eru hár hiti og slappleiki með uppköstum og/eða niðurgangi sem getur verið blóðmengður.  Sjúkdómurinn smitast aðeins með saur og eru sýktir hundar smitberar frá því u.þ.b. tveimur dögum áður en þeir veikjast þangað til 4-5 dögum eftir að þeir eru orðnir veikir.

Smitandi lifrarbólga (HCC)
Smitandi lifrarbólga í hundum er veirusýking sem leggst aðallega á lifrarfrumur og æðakerfi líkamans.
Sjúkdómseinkenni eru hár hiti, lystarleysi, uppköst og stundum dökkur eða blóðblandaður niðurgangur.  Hvolpar verða vanalega mikið veikir og drepast jafnvel á fáeinum dögum eða finnast hreinlega dauðir án þess að sjúkdóms hafi orðið var.  Eldri hundar verða oft á tíðum mikið veikir en ná vanalega bata á 5-10 dögum, sérstaklega ef þeir fá viðeigandi meðhöndlun sem felst aðallega í að bæta þeim upp vökvatap.  Á seinna skeiði sjúkdómsins verða augun oft gráleit eða mött. Sjúkdómurinn smitast með þvagi og saur og getur hundur sem hefur fengið smitandi lifrarbólgu verið sjálfur smitberi svo vikum og mánuðum skiptir eftir að hann veikist. Meira um stöðu sjúkdómsins á Íslandi í dag (smella hér).

Örmerking
Örmerking er ein leið til að einstaklingsmerkja hund. Þetta er varanleg merking þar sem lítilli örflögu á stærð við hrisgrjón er stungið undir húðina. Þannig er engin hætta á að merki glatist eins og vill gjarnan verða þegar merki hangir í hálsól. Númerið á merkinu er svo hægt að lesa af með sérstöku aflestrartæki og hægt verður að hafa upp á eiganda ef dýr týnist eða er fangað af dýraeftirlitsmanni. Örmerking er líka nauðsýnleg til þess að skrá hund og afkvæmi þess hjá ræktunarfélagi, fyrir mjaðmamyndatöku og tryggingafélögin ganga líka oftast fram á að dýr sem þeir tryggja sé örmerkt. Örmerking er hægt að framkvæma strax við fyrstu bólusetningu, en einnig hvenær sem er seinna.

Algengir kvillar
- Eyrnabólga (smella hér til að sjá grein)

Fóðrun (smella hér)

Lóðarí og frjósemi hjá tíkum
Tíkur verða kynþroska 6 til 15 mánaða gamlar. Minni hundategundir verða fyrr kynþroska en stærri hundategundir. Lóðaríið varar að jafnaði um þrjár vikur, en það getur verið töluverður einstaklingsmunur þar á. Oftast verður maður var við lóðaríið við það að sjá brúnleita eða blóðuga útferð frá tíkinni, dropar finnast á gólfum eða tíkin þrífur sig oft. Lausir rakkar á svæðinu finna lyktina af tíkinni undir eins og fara að sýna henni áhuga og sitja jafnvel fyrir henni fyrir utan húsið.

Ófrjósemissprauta
Ef ekki er hægt að passa tíkina á meðan á lóðraíinu stendur verður að gera aðrar ráðstafanir. Hægt er að meðhöndla tíkur með hormónum sem koma í veg fyrir lóðaríi og þar með frjóvgun. Þetta er hin svokallaði ófrjósemissprauta sem dýralæknir gefur á fimm mánaða fresti, en mjög mikilvægt er að ekki verði lengri tími milli sprauta. Ef tík er þegar byrjuð að lóða er ekki hægt að gefa sprautuna og ráðlegt er að bíða þar til um 2 mánuðum eftir lóðaríi, annars eykst hætta á legbólgu verulega. Tíkur sem leikur grunur á að séu hvolpafullar skal alls ekki sprauta, það getur valdið fæðingarerfiðleikum og hvolpar geta fæðst dauðir eða vanskapaðir. Tilvonandi ræktunartík er ekki mælt með að meðhöndla með hormónum, en lang flestar tíkur verða jafn frjósamar og áður ef hætt er að sprauta þær.

Ófrjósemisaðgerð
Ef á að fyrirbyggja hvolpaeign hjá tíkum fyrir fullt og allt er hægt að taka þær úr sambandi, en þá eru eggjastokkar og leg fjarlægð með aðgerð. Hægt er að framkvæma aðgerðina á tíkum frá um 8 mánaða aldri, en ekkert er því til fyrirstöðu að framkvæma hana seinna á lífsleiðinni.

Got hjá tik
-Smella hér til að sjá grein

Frjósemi hjá rökkum
- í vinnslu

Gelding
- í vinnslu

Hegðunarvandamál
- í vinnslu